Muốn kinh doanh ít vốn mà trong tay chưa tới một triệu đồng, bạn nghĩ ngay tới những thứ chưa có: hàng sẵn, chỗ trưng bày, khách hỏi là giao được luôn. Nhập ít thì sợ khách hỏi không có hàng. Nhập nhiều thì lấy đâu ra tiền, lỡ hàng không bán được thì số vốn ít ỏi ấy biết bao giờ mới lấy lại?
Bạn chưa cần có cửa hàng mới bắt đầu bán hàng. Bài này kể chuyện một em công nhân may đi từ những đơn cho đồng nghiệp tới cửa hàng tại nhà, rồi chia sẻ ba bước cho người đang ít vốn. Đọc xong, tối nay bạn viết được một bài nhận đặt trước và đăng lên trang cá nhân.
Em công nhân may có khách từ lâu trước khi có cửa hàng
Khách của tôi là những chị em đang bán hàng. Tôi nhớ một em đồng hành cùng tôi từ những ngày đầu kinh doanh.
Hồi ấy em là công nhân ở một công ty may. Muốn kiếm thêm thu nhập, em quan sát cách tôi và mọi người đăng bài bán hàng, rồi học theo.
Khách của em chủ yếu là đồng nghiệp trong công ty. Họ quen biết, tin tưởng em, việc giới thiệu và giao hàng cũng thuận tiện.
Em nhanh nhẹn, biết quan sát xem những người xung quanh đang cần gì. Mùa mưa, em bán áo mưa, ủng, ô. Sang đông, em bán mũ tất, đồ mùa đông. Giáp Tết, em lại bán hàng Tết.
Cứ thế, em vừa đi làm công ty, vừa bán hàng, vừa duy trì những khách quen.
Rồi năm 2025, em quyết định nghỉ công ty may và mở cửa hàng ngay tại nhà. Em bán cho khách quanh khu vực em sống, đồng thời vẫn gửi hàng cho những đồng nghiệp ở công ty cũ.
Và đây là điều tôi muốn bạn chú ý. Ngày mở cửa hàng, em ấy không bắt đầu từ con số không. Em đã có khách quen, có những người mua đi mua lại, có cả sự thấu hiểu nhóm khách em phục vụ.
Khách hàng có trước. Cửa hàng đến sau.
Những ngày vừa đi làm vừa bán hàng đã giúp em tích luỹ kinh nghiệm và xây dựng những mối quan hệ mà sau này vẫn tiếp tục đồng hành cùng em.
Kinh doanh ít vốn: bắt đầu từ khách, chưa phải từ cửa hàng
Nhìn rộng ra, trong số khách đang đồng hành cùng tôi, 70% là những chị em bán hàng online (bán qua mạng) kiếm thêm thu nhập, 30% còn lại đã có cửa hàng.
Điều thú vị nằm ở nhóm đã có cửa hàng ấy: có tới 40% từng bắt đầu bán hàng với số vốn chưa đến một triệu đồng.
Đây là con số trong nhóm khách của riêng tôi, không phải tỷ lệ của cả thị trường, và cũng không có nghĩa ai ít vốn rồi cũng mở được cửa hàng. Nhưng nó cho thấy một điều thực tế: không phải ai có cửa hàng hôm nay cũng khởi đầu bằng một cửa hàng đầy ắp hàng hoá.
Bán online trước, bạn học đúng những việc mà sau này bán ở đâu cũng cần: chọn sản phẩm, đăng bài, tư vấn, nhận đơn, giữ khách. Bạn học bằng những đơn hàng thật, khi chưa phải lo mặt bằng và chưa phải nhập cả thùng hàng về nhà.
Vốn chưa tới một triệu thì bạn bắt đầu bán online để lấy kinh nghiệm, lấy khách; cửa hàng đến sau, khi khách đã có.
3 bước kinh doanh ít vốn khi trong tay dưới 1 triệu
Ba bước dưới đây rút từ câu chuyện ấy và từ cách tôi đang kinh doanh theo mô hình có đơn mới lấy hàng. Tuỳ loại hàng và hoàn cảnh, bạn hoàn toàn có thể có cách làm khác phù hợp hơn.
Bước 1: Bán cho người quen trước
Bạn chưa cần đi đâu xa để tìm khách đầu tiên. Đang đi làm công ty, bạn có đồng nghiệp. Ở nhà chăm con, bạn có hàng xóm, bạn bè, những người quen vẫn thường trò chuyện. Em công nhân may đã bắt đầu từ những người đồng nghiệp như vậy.
Khảo sát về niềm tin vào quảng cáo của Nielsen năm 2021, thực hiện với 40.000 người, xếp lời giới thiệu từ người quen vào vị trí được tin nhiều nhất (nguồn: Research Live). Khảo sát ấy đo niềm tin chứ chưa đo đơn hàng: người quen tin bạn chưa có nghĩa là họ mua.
Trước khi đăng bài, thử tự hỏi:
- Những người quanh bạn đang cần mua thứ gì?
- Bạn hiểu rõ sản phẩm nào, tin tưởng vào chất lượng sản phẩm nào?
- Có người đặt thì bạn giao hàng có thuận tiện không?
Rồi học cách những người đi trước giới thiệu sản phẩm, tư vấn và nhận đơn, và tự viết bài bằng những điều bạn thật sự biết.
Với nguồn hàng cho phép lấy lẻ theo đơn, bạn nhận đặt trước: có người đặt rồi mới đi lấy hàng. Trước khi hẹn khách, hỏi nguồn hàng còn hàng không, bao lâu giao tới. Đừng nhận đơn rồi hứa ngày giao khi chính bạn chưa biết hàng có sẵn hay không. Đi theo cách này, bạn chưa cần bỏ tiền nhập cả thùng hàng về nhà trong khi còn chưa biết ai mua.
Bước 2: Đơn nhỏ cũng nhận, bán theo mùa để giữ khách
Khi mới bán, đừng vội chê những đơn hàng nhỏ. Nhiều chị em của tôi, đơn chỉ một, hai sản phẩm vẫn qua nhà tôi lấy. Có đơn hai, ba trăm nghìn, chị em vẫn gửi xe để kiếm thêm và giữ khách.
Tất nhiên, đơn nhỏ vẫn phải tính đủ chi phí: tiền hàng, tiền vận chuyển, tiền đóng gói. Có đơn nhìn qua tưởng có lãi, tính đủ lại chẳng còn bao nhiêu. Nhưng mỗi đơn còn là một lần bạn học cách nhận đơn, tư vấn và chăm sóc khách.
Sau người mua đầu tiên, hãy tìm cách để họ nhớ đến bạn khi có nhu cầu tiếp theo. Như em công nhân may, mùa mưa bán áo mưa, sang đông bán mũ tất, giáp Tết bán hàng Tết: người đã mua hàng của bạn một lần có thể cần sản phẩm khác vào mùa sau. Ghi lại ai đã mua gì, sang mùa mới có sản phẩm hợp thì nhắn họ một câu. Không phải ai mua một lần cũng quay lại, nhưng tư vấn đúng, giao đúng hẹn thì bạn có thêm cơ hội được nhớ tới.
Đơn hàng đầu tiên giúp bạn bắt đầu. Những khách hàng quay lại giúp bạn có thêm cơ sở để tiếp tục.
Bước 3: Có khách rồi mới tính chuyện mở cửa hàng
Nếu bạn mơ ước một ngày có cửa hàng riêng, đừng vội nghĩ phải có ngay hôm nay. Hãy bán online để học chọn sản phẩm, đăng bài, tư vấn, nhận đơn và giữ khách trước. Khi đã có kinh nghiệm, hiểu rõ nhóm khách bạn phục vụ, bạn mới cân nhắc bước tiếp theo.
Em khách tôi vừa kể đã đi con đường ấy. Mở cửa hàng rồi, em vẫn giữ những khách online cũ.
Dĩ nhiên, có khách quen chưa bảo đảm cửa hàng kinh doanh có lãi. Bạn còn phải cân nhắc vốn, mặt bằng, chi phí và khả năng vận hành trước khi quyết định. Không phải ai bán online cũng mở được cửa hàng, và cũng không phải ai cũng cần mở.
Một cửa hàng có thể là ước mơ của bạn, nhưng đừng để việc chưa có cửa hàng ngăn bạn bắt đầu bán hàng hôm nay.
Khách đặt rồi không lấy thì sao?
Bạn đăng bài, có người đặt, bạn đi lấy hàng, đến lúc giao khách lại đổi ý. Đó là điều nhiều người mới bán hàng lo lắng, và chuyện ấy vẫn có thể xảy ra.
Khi chị em gặp tình huống ấy, tôi thường khuyên:
1. Kiểm tra chính sách đổi trả của nguồn hàng trước. 2. Không trả được mà hàng vẫn bảo đảm chất lượng thì thử đăng bán thêm hai, ba lần nữa. Người này không lấy, có thể người khác đang cần. Nhưng đăng thêm cũng chưa chắc bán được. 3. Lần sau, ngay từ đầu chọn nguồn hàng có chính sách rõ ràng, và hạn chế nhận đơn vượt quá khả năng xoay xở.
Một lần khách từ chối chưa có nghĩa là bạn không thể bán hàng. Nhìn lại cách tư vấn, cách xác nhận đơn, cách chọn sản phẩm, rồi tìm cách phù hợp hơn. Ít vốn thì càng đừng làm liều với số tiền đang có: bắt đầu nhỏ, học từ những đơn hàng thật.
Tối nay, viết một bài nhận đặt trước
Tôi không muốn bạn đọc xong, thấy chuyện của người khác hay, rồi cất điện thoại đi và nghĩ khi nào có nhiều tiền hơn mới bắt đầu.
Tối nay, bạn làm đúng một việc: chọn một sản phẩm phù hợp, viết một bài nhận đặt trước rồi đăng lên trang cá nhân. Chép khung này và điền bằng thông tin thật:
Đang nhận đặt trước: [sản phẩm] Hợp với: [ai đang cần gì] Vì sao tin: [điều bạn biết rõ] Có đơn mới đi lấy hàng.
Trước khi đăng, hỏi lại nguồn hàng có cho lấy lẻ theo đơn không, còn hàng không, bao lâu giao tới, đổi trả thế nào. Hỏi được rồi thì ghi thêm giá và thời gian giao vào bài. Chưa có nguồn hàng thì tối nay viết để nháp trước, chưa đăng; cuối bài tôi tặng bạn bảy câu để hỏi nguồn hàng cho kỹ. Đừng viết điều bạn chưa kiểm chứng chỉ để bài hấp dẫn hơn.
Bài đăng đầu tiên có thể chưa mang đến đơn hàng. Đăng xong, quan sát xem ai quan tâm, ai hỏi thêm, điều gì bạn chưa giải thích rõ. Không bắt đầu thì bạn chẳng biết cần học thêm điều gì.
Chuyện em công nhân may, bạn có thể xem tôi kể trong video tại đây.
Câu hỏi thường gặp khi kinh doanh ít vốn
Vốn dưới 1 triệu có bắt đầu bán hàng được không?
Được. Bạn chọn sản phẩm bạn hiểu rõ, tìm nguồn hàng cho lấy lẻ theo đơn và bắt đầu từ người quen. Bạn vẫn phải tính đủ chi phí và kiểm tra nguồn hàng; bắt đầu được chưa có nghĩa là chắc có đơn hay chắc có lãi.
Kinh doanh ít vốn có cần nhập hàng trước không?
Không nhất thiết. Nguồn hàng cho lấy lẻ theo đơn thì bạn nhận đặt trước, có người đặt rồi mới đi lấy hàng. Hỏi rõ còn hàng không, bao lâu giao tới và đổi trả thế nào trước khi hẹn với khách. Hàng về rồi thì đừng vội chia túi đi giao, xem thêm 5 việc cần làm sau khi nhận lô hàng đầu tiên.
Khi nào nên tính chuyện mở cửa hàng?
Khi bạn đã có kinh nghiệm, hiểu rõ nhóm khách bạn phục vụ, và đã cân nhắc vốn, mặt bằng, chi phí, khả năng vận hành. Có khách quen là một điểm tựa, chưa phải lời bảo đảm cửa hàng có lãi.
Về tác giả
Tôi là Phan Duyên, kinh doanh với mô hình có đơn mới lấy hàng, đồng hành cùng chị em khởi nghiệp ba không: không nhiều vốn, không nhiều kinh nghiệm và không phải ôm hàng. Suốt năm năm qua, tôi đã đồng hành cùng hơn bốn trăm chị em khởi nghiệp bán hàng. Tôi kể lại những gì học được từ việc bán hàng cùng các chị em, để người mới bán bớt phải đoán.
Nhận sách tặng “Bán thứ người ta cần”
Vốn còn ít thì mỗi lần xuống tiền càng phải cân nhắc. Nhận đặt trước cũng cần một nguồn hàng đã hỏi kỹ: có cho lấy lẻ vài chiếc về thử không, chính sách đổi trả nói miệng hay có ghi rõ. Cuốn Bán thứ người ta cần tôi tặng bạn có trọn bảy câu soi nguồn hàng để bạn hỏi kỹ trước khi nhận đơn đầu tiên, và năm câu tự hỏi cho ngày bạn xuống tiền nhập hàng.