Tôi mở chuyên mục này để ghi lại một việc đang diễn ra: quá trình gia nhập BNI của tôi.
Không phải để khoe. Chỉ là tôi tin những gì mình ghi hôm nay, vài năm nữa đọc lại sẽ biết mình đã đi từ đâu.
Và tôi bắt đầu từ ngày đầu tiên.
Quá trình gia nhập BNI bắt đầu từ một câu hỏi
Cuối tháng 6 năm 2026, tôi ngồi trong lớp học IPS của thầy Phạm Thành Long.
Hôm ấy có một lời kêu gọi: cần đủ người để ra mắt một chapter mới — một nhóm kết nối kinh doanh, nơi các chủ doanh nghiệp gặp nhau mỗi tuần.
Tôi quay sang hỏi một chị ngồi bên cạnh: “Chị ơi, vào đó thì cần điều kiện gì ạ?”
Chị ấy trả lời tôi: “Là doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh có mã số thuế là được.”
Tôi có mã số thuế. Vậy là tôi bước lên.
Thật lòng, lúc bước lên tôi chưa hình dung nổi mình sẽ nhận được gì. Tôi chỉ thấy đây là việc nên làm.
BNI có phải đa cấp không? Tôi xin nói thẳng
Tôi biết nhiều người nghe tới mấy chữ “cộng đồng kinh doanh”, “nhóm kết nối” là dè chừng ngay. Tôi hiểu sự dè chừng đó, vì ngoài kia có quá nhiều thứ đội lốt.
Nên tôi nói thẳng: BNI không phải đa cấp.
Tôi xin đưa vài con số được giới thiệu chính thức trong buổi họp của chúng tôi để bạn tự đánh giá. BNI do Tiến sĩ Ivan Misner sáng lập năm 1985 — tính đến giờ là 40 năm. Tổ chức này có mặt ở hơn 76 quốc gia, với hơn 11.600 chapter và hơn 355.000 thành viên trên toàn thế giới. Riêng BNI Việt Nam có mặt từ tháng 8 năm 2010 — 15 năm, hiện có 261 chapter.
Một mô hình đa cấp không sống nổi 40 năm ở 76 quốc gia. Nó sập từ lâu rồi.
Nhưng con số chỉ là bề nổi. Cái làm tôi yên tâm là cách nó vận hành, và có hai điểm khiến nó ngược hẳn với đa cấp:
Thứ nhất, mỗi ngành nghề chỉ có duy nhất một người đại diện trong nhóm. Tôi đăng ký ngành nước giặt và hoá chất tẩy rửa, thì trong nhóm sẽ không có người thứ hai làm nước giặt. Đa cấp thì ngược lại hoàn toàn — càng đông người cùng bán một thứ càng tốt, vì tuyến dưới càng dày. Ở đây, thêm một người cùng ngành với tôi là điều không được phép.
Thứ hai, thứ chúng tôi trao cho nhau là cơ hội kinh doanh, không phải người. Không ai tuyển ai vào tuyến nào cả. Tôi giới thiệu một khách hàng cho anh làm nội thất, anh ấy giới thiệu một khách cho chị làm kế toán. Vậy thôi.
Nói gọn: đây là một cộng đồng những người làm ăn giúp đỡ lẫn nhau. Sứ mệnh của BNI là giúp thành viên phát triển kinh doanh thông qua việc giới thiệu khách hàng cho nhau một cách có tổ chức. Tầm nhìn của họ, tôi đọc thấy trong tài liệu, là “Thay đổi cách Thế giới làm kinh doanh”.
Cho là Nhận — tôi gặp cái tên của thứ mình đã sống nhiều năm
BNI có bảy giá trị cốt lõi. Và đứng đầu tiên trong bảy giá trị ấy là:
Givers Gain — Cho là Nhận.
Nghĩa của nó rất đơn giản: sẵn sàng cho đi trước khi mong đợi nhận lại. Cho đi vô điều kiện thì cơ hội và mối quan hệ lâu dài sẽ đến.
Lần đầu nghe câu đó, tôi hơi sững người.
Không phải vì nó mới. Mà vì nó cũ — cũ với tôi lắm rồi. Tôi đã sống như thế nhiều năm, chỉ là chưa bao giờ biết nó có một cái tên.
Rõ nhất là ở chính cái kho sỉ của tôi.
Tôi mở kho sỉ gia dụng An Khánh, và tôi nhận chị em vào bán hàng cùng gần như vô điều kiện: không vốn, không kinh nghiệm, không ôm hàng. Ai muốn bắt đầu, tôi mở cửa. Chưa có tiền nhập cả thùng thì lấy một sản phẩm cũng được. Chưa biết bán thì tôi chỉ. Chưa biết chụp ảnh, chưa biết viết bài, chưa biết trả lời khách thế nào — tôi ngồi làm cùng.
Tôi không bắt ai cam kết doanh số. Tôi không giữ ai lại bằng ràng buộc nào cả.
Thật lòng, lúc làm tôi không tính đó là chiến lược gì. Tôi chỉ nhớ ngày mình bắt đầu, mình cũng chẳng có gì trong tay, và giá hồi ấy có một người mở cửa cho mình thì đỡ biết mấy.
Và có lẽ chính vì vậy mà chị em vẫn gắn bó với tôi suốt nhiều năm nay. Tôi có giữ ai đâu — họ tự ở lại.
Cho là Nhận. Hoá ra thứ tôi làm bao năm nay có tên.
Đó là lý do tôi đặt tên chuyên mục này đúng bằng cái tên ấy.
Quá trình gia nhập BNI của tôi diễn ra rất nhanh
Ghi lại cho đúng thứ tự:
Ngày học đầu tiên — tôi đăng ký.
Thẩm định hồ sơ — người xét duyệt tôi là chị Diễm Thúy, người chị ngồi xe lăn mà tôi đã kể trong một bài riêng. Tôi nghĩ mình sẽ nhớ rất lâu chuyện người mở cửa cho mình bước vào một cộng đồng doanh nhân lại là một người phụ nữ như vậy. Chính chị dặn tôi: đăng ký một ngành thôi. Tôi chọn nước giặt và hoá chất tẩy rửa — thế mạnh của gia đình tôi.
Ngày 30 tháng 6 năm 2026 — nhóm ra mắt.
Ngày 1 tháng 7 năm 2026 — đúng ngày học thứ ba của khoá IPS — chúng tôi họp phiên đầu tiên. Hôm ấy chúng tôi họp offline, ngay tại hội trường lớp học. Chapter của tôi tên là HumanLink, thuộc vùng Hà Nội 6; các buổi sau chuyển sang họp online.
HumanLink — cái tên nói đúng thứ kết nối kinh doanh thật sự là gì
Lúc mới nghe tên chapter, tôi chưa nghĩ gì. Sau này hiểu ra ý nghĩa của nó thì tôi hơi giật mình.
HumanLink — sợi dây nối giữa con người với con người. Đặt trong thời đại kỹ thuật số và AI phát triển như bây giờ, khi mà nhiều lúc bạn đọc một dòng chữ, xem một bức ảnh, nghe một giọng nói mà không còn phân biệt nổi đâu là người thật, đâu là máy.
Bạn thử để ý mà xem. Một tin nhắn tư vấn nhiệt tình — người hay máy? Một lời khen dưới bài đăng — người hay máy? Càng ngày càng khó nói.
Giữa lúc ấy, thứ hiếm nhất lại quay về là thứ cũ nhất: con người thật sự hiểu nhau.
Và đây mới là chỗ tôi thấy cái tên ấy trúng. Trong nhóm, chúng tôi đào tạo nhau thành đồng đội — mỗi người dành thời gian tìm hiểu doanh nghiệp của người kia cho tới khi thật sự thấu hiểu nó, rồi tự đi tìm khách cho doanh nghiệp của người kia.
Không ai bắt buộc ai cả. Ai cũng sẵn sàng làm điều đó cho nhau, và làm trong sự hào hứng.
Tôi giật mình vì đó đúng là thứ tôi đang thiếu. Tôi sẽ nói rõ ngay dưới đây.
Từ đó tới nay — mỗi sáng thứ Năm chúng tôi họp lúc 6h45. Tôi có mặt từ 6h00. Mặc chỉnh tề, đeo thẻ.
Không phải vì ai chấm điểm tôi. Mà vì tôi đã tự nguyện bước lên, thì tôi không muốn mình bước lên nửa vời.
Vì sao tôi bước lên, khi biết mình chẳng xin được khách của ai
Có một điều tôi biết rất rõ ngay từ đầu: khách của tôi là phụ nữ ở Bắc Giang, phần lớn ở nông thôn, gần một nửa là công nhân bán thêm sau giờ làm. Họ đếm từng nghìn. Tệp khách của tôi và tệp khách của phần lớn anh chị trong nhóm gần như không giao nhau.
Nói cách khác: nếu vào đây để đi xin khách, tôi vào nhầm chỗ.
Nhưng tôi không vào để xin. Tôi vào vì ba lý do.
Một là tôi cần những mối quan hệ quen biết thật sự. Bây giờ tôi làm việc ở nhà — kho ở nhà, hàng ở nhà, khách ở trên điện thoại. Quan hệ của tôi gần như toàn bộ là online, và phần lớn là quan hệ mua bán: người ta cần hàng, tôi có hàng, xong đơn là xong việc. Tôi vẫn tốt với mọi người theo cách tôi vẫn làm — bạn sinh con thì gửi tiền mừng, nhà bạn có việc thì gửi tiền hỏi thăm. Tôi không thiếu ai bao giờ.
Nhưng tôi phải thành thật: gửi tiền là một hành động, có mặt mới là một mối quan hệ. Và tôi tự hỏi mãi một câu: ngày ấy tôi có những người bạn thân đến thế, sao bây giờ lại không?
Đó là lý do tôi nói cái tên HumanLink nó trúng. Tôi đã sống quá lâu trong những sợi dây đi qua màn hình. Tôi cần vài sợi dây đi thẳng từ người sang người.
Hai là — biết đâu tôi học hỏi được gì đó.
Đây mới là chỗ tôi nghĩ nhiều người hiểu sai về việc vào một cộng đồng doanh nhân. Tôi không đến để lấy khách hàng của các anh chị — tôi đến để chia sẻ khách hàng với các anh chị. Và tôi đến để học hỏi tầm nhìn của các anh chị.
Trong phòng ấy có những người có tầm nhìn lớn hơn tôi rất nhiều. Ngồi cạnh họ mỗi tuần, nghe họ nói chuyện làm ăn, tôi tin thế nào cũng học được thứ gì đó. Và biết đâu tôi tìm kiếm được điều gì đó có ích cho chị em của mình.
Bạn thấy không — tệp khách không giao nhau thì đã sao. Tôi vốn không đến để lấy khách của ai.
Ba là — nhỡ đâu tôi giúp được ai đó.
Ai đời đi vào một chỗ để trao đổi khách hàng mà lại nghĩ chuyện mình cho được gì trước. Nhưng đó là cách duy nhất tôi biết, và nó đã nuôi tôi suốt bao nhiêu năm nay.
Hoá ra nó cũng đúng là cái mà nơi ấy dạy — chỉ là họ nói bằng tiếng Anh: Givers Gain.
Tôi chưa biết mình sẽ nhận được gì
Đến giờ tôi vẫn chưa biết.
Tôi không hứa với bạn rằng cứ tham gia một cộng đồng nào đó là sẽ có khách, sẽ có tiền. Tôi không tin những lời hứa như thế, nên tôi cũng không nói ra.
Điều tôi biết chắc chỉ có một: tôi đã bước vào đó với hai bàn tay không tính toán. Hơn 400 chị em đã khởi nghiệp cùng tôi mà không vốn, không kinh nghiệm, không ôm hàng — nếu có gì tôi cho đi được, thì đó là kinh nghiệm ấy.
Còn nhận lại bao nhiêu, để thời gian trả lời. Quá trình gia nhập BNI của tôi mới đi được mấy bước đầu — tôi sẽ ghi tiếp ở chuyên mục này.
Còn nếu bạn đọc tới đây mà thấy tò mò về cái cộng đồng này, thì chúng tôi họp lúc 6h45 sáng thứ Năm hằng tuần. Bạn nhắn tôi, tôi mời bạn đến ngồi nghe một buổi cho biết. Không mất gì cả — đúng tinh thần Cho là Nhận.
Và nếu bạn chưa biết gì cả, chưa biết bắt đầu từ đâu — thì đây là thứ tôi tặng bạn: cuốn ebook tôi kể lại cả hành trình của mình, từ ngày trắng tay tới ngày tự chủ. Miễn phí, tôi chỉ xin bạn cái tên và email để gửi.
Cho là Nhận mà. Tôi tập nó ở kho hàng của mình bao năm rồi, giờ tập tiếp ở đây.