Nếu hỏi tôi học bán hàng ở đâu, tôi sẽ không kể tên một khoá học nào cả. Bài học từ mẹ — bên gánh rau ngoài chợ năm tôi học lớp 6 — mới là bài học đầu tiên và sâu nhất của 25 năm bán hàng của tôi.
Chiếc ví rỗng nuôi hai đứa con đầy đủ
Tôi vẫn nhớ chiếc ví cũ sờn rách của mẹ. Trong đó chưa bao giờ có nổi mười nghìn đồng — toàn tiền lẻ, những tờ tiền nhàu đổi bằng từng mớ rau hai trăm đồng ngoài chợ.
Mẹ tôi từng là kỹ sư điện. Rồi mẹ về làm ruộng — trồng rau, cấy lúa, nuôi lợn nuôi gà. Ba giờ sáng mẹ đã dậy hái rau, gánh ra chợ bán đến gần trưa mới về, mà chưa một lần dám ăn một đồng quà. Quần áo tôi mặc hầu hết là đồ cũ mẹ đi xin lại. Nhưng tiền học của hai chị em thì chưa bao giờ thiếu. Cái nghèo của mẹ chừa hai đứa con ra.
Mẹ lấy chồng xa, không anh em họ hàng nào bên cạnh. Mỗi năm bà chỉ về quê một lần, vào ngày giỗ ông ngoại. Nghèo đã khổ, nghèo mà cô độc còn khổ hơn — vậy mà mẹ chẳng trông vọng vào ai, việc gì cũng tự tay làm, một mình gánh cả gia đình trên vai.
Bài học bán hàng đầu tiên của đời tôi
Năm lớp 6, lần đầu mẹ gọi tôi ra chợ trông gánh rau. Bị đuổi chỗ hai lần, tôi ôm mặt khóc giữa chợ. Người đến giải cứu là mẹ. Tối về, tôi hỏi mẹ cách bán, mẹ chỉ cho từng chút một: mở lời với khách thế nào, hỏi khách định nấu món gì để biết đường tư vấn.
Đó là bài học bán hàng đầu tiên của đời tôi. Sau này đứng giữa kho hàng của mình, tư vấn cho hàng trăm khách, tôi vẫn làm đúng một việc mẹ dạy năm ấy: đừng chỉ mời khách mua — hãy hỏi để hiểu khách cần gì.
Mẹ dạy bằng cách mẹ sống
Mẹ dạy tôi kỹ năng bằng đôi tay. Mẹ dạy tôi trách nhiệm bằng đôi vai. Mẹ dạy tôi lòng biết ơn bằng cả cuộc đời. Và mẹ dạy cả điều khó nhất: cuộc hôn nhân của mẹ có những nỗi niềm riêng bà giữ kín cả đời, vậy mà chưa một lần bà cho phép chị em tôi thiếu tôn trọng bố. Ngày bố ốm nặng, cũng chính mẹ chăm ông từng bữa trong viện. Sau này tôi mới hiểu: mẹ không dạy đạo lý bằng lời — mẹ dạy bằng cách mẹ sống.
Có một dạo tôi sợ nói chuyện với mẹ. Mẹ lo xa, chuyện gì cũng nhìn thấy rủi ro, hai mẹ con nói dăm câu là bực bội. Mãi năm nay tôi mới hiểu ra: những lời lo xa ấy là cách mẹ nói “mẹ không muốn con bị tổn thương”. Tôi gọi điện xin lỗi mẹ, về nhà ôm mẹ thật chặt. Bà cười. Giờ mẹ ở cùng nhà tôi, ngày ngày nấu cơm cho con cho cháu — hai mẹ con lại rủ rỉ hàng giờ như hồi tôi còn bé.
Vì sao tôi chọn đồng hành cùng chị em phụ nữ
Nếu hỏi vì sao hôm nay tôi chọn con đường đồng hành cùng chị em phụ nữ tự chủ kinh tế, câu trả lời thật ra chỉ có một: vì mẹ. Ngày xưa tôi từng bất lực nhìn mẹ vất vả mà chẳng giúp được gì. Giờ tôi muốn góp sức, để những người phụ nữ giống mẹ tôi năm ấy có thêm một lựa chọn khác cho đời mình.
Cảm ơn mẹ — vì chiếc ví rỗng mà nuôi con đầy đủ, vì những gánh rau ba giờ sáng, vì những bài học không sách vở nào dạy được. Con đứng vững được hôm nay, là nhờ mẹ đã đứng vững suốt cả một đời.
Còn bạn, điều gì ở mẹ khiến bạn biết ơn nhất? Kể tôi nghe ở phần bình luận nhé.
Đọc thêm về hành trình của tôi:
