Khách bom hàng phải làm sao? 4 việc tôi làm sau mỗi đơn bị bom

Phan Duyên giao hàng đêm những ngày đầu khởi nghiệp từ con số 0

“Bom hàng” — người mới nào bán online rồi cũng sẽ gặp chữ này. Khách đặt, mình gửi, khách không nhận, hàng quay về, mình gánh hai lượt cước.

Tôi gặp nó từ những năm đầu bán online, giai đoạn 2018 nhà còn nợ hơn 400 triệu. Hồi ấy có những đơn tiền cước còn cao hơn tiền lãi. Một đơn bị bom là coi như mấy đơn khác làm không công. Tôi nhớ cảm giác nhìn kiện hàng quay về — vừa tiếc tiền, vừa có cái gì đó nghẹn ở cổ: mình làm gì sai?

Sau này tôi mới hiểu ra điều quan trọng nhất về bom hàng, và tôi muốn nói nó ngay đầu bài: phần lớn trường hợp, bạn không làm gì sai cả. Người bán nào cũng bị, kho lớn cũng bị, sàn thương mại điện tử cũng bị. Việc của mình không phải là xoá sổ bom hàng, vì không ai làm được. Việc của mình là làm nó ít đi, nhẹ đi, và không phá hỏng tinh thần mình.

Đọc tiếp “Khách bom hàng phải làm sao? 4 việc tôi làm sau mỗi đơn bị bom”

Đôi bàn tay trầy xước năm 2018 dạy tôi cách đóng gói hàng gửi khách

Kho sỉ gia dụng An Khánh của Phan Thị Hồng Duyên

Đóng gói hàng gửi khách tưởng là việc nhỏ nhất trong bán hàng online. Nhưng chính đôi bàn tay trầy xước năm 2018 dạy tôi: gói hàng cẩn thận là lời cảm ơn đầu tiên gửi tới khách.

Có một kỷ niệm về nghề mà tôi không kể bằng ảnh được, vì nó nằm trên hai bàn tay.

Năm 2018, tôi bắt đầu bán hàng online lúc nhà đang nợ hơn 400 triệu. Ngày đi làm công ty, chiều gom hàng đi giao, tối về trải bìa carton ra sàn nhà ngồi đóng gói. Băng dính, dao rọc giấy, thùng cũ xin được — đóng đến khuya, tay trầy xước vì mép bìa cứa. Có hôm giao hàng mưa rét, về đến nhà mới thấy xót mấy vết cứa gặp nước.

Hồi đó tôi tưởng đóng gói là việc tay chân, ai làm chẳng được. Làm đủ lâu rồi tôi mới hiểu: cái thùng hàng là lần đầu tiên khách được “chạm” vào mình. Bài đăng hay đến mấy, tư vấn ngọt đến mấy — khách mở thùng ra thấy món hàng xộc xệch, thiếu cái nắp, vỡ cái quai, là mọi công sức phía trước đổ sông.

Đọc tiếp “Đôi bàn tay trầy xước năm 2018 dạy tôi cách đóng gói hàng gửi khách”

“Cô định nấu món gì ạ?” — câu hỏi tôi học ở gánh rau, giờ thành cách tôi tư vấn khách hàng online

Chân dung Phan Thị Hồng Duyên - Phan Duyên - nhà sáng lập kho sỉ gia dụng An Khánh

Tư vấn khách hàng online giỏi không bắt đầu từ kịch bản chốt đơn. Nó bắt đầu từ một câu hỏi tôi học được ở gánh rau của mẹ: “Cô định nấu món gì ạ?”.

Nếu chỉ được giữ lại MỘT kinh nghiệm bán hàng trong gần 25 năm — từ gánh rau của mẹ đến kho sỉ hôm nay — tôi giữ lại một câu hỏi.

Sáu chữ thôi: “Cô định nấu món gì ạ?”

Năm lớp 6, tôi trông gánh rau cho mẹ ngoài chợ. Gánh rau ế, tôi ngồi ủ rũ chờ người thương. Rồi tôi để ý: các bà các cô không mua “rau” — họ mua bữa cơm chiều cho chồng con. Thế là thay vì mời “mua rau đi cô”, tôi hỏi: “Cô định nấu món gì ạ?” Người ta nói canh chua, tôi mách mớ rau nào hợp. Người ta nói xào tỏi, tôi chọn bó non nhất. Gánh rau hết ế. (Chuyện đầy đủ tôi kể trong bài gánh rau ế tuổi thơ.)

Ba mươi năm sau, khách không đứng trước gánh rau nữa — họ nhắn tin. Nhưng tôi nhận ra cái tin nhắn “Ib giá em ơi” và bà cô hỏi mua rau năm xưa là một người: họ chưa cần giá — họ cần biết món này có giải quyết được việc của họ không.

Đọc tiếp ““Cô định nấu món gì ạ?” — câu hỏi tôi học ở gánh rau, giờ thành cách tôi tư vấn khách hàng online”

Đống củi năm ấy và bài học lớn nhất đời tôi về phụ nữ tự chủ kinh tế

Phan Duyên (ngoài cùng bên trái) thời sinh viên đại học năm 3

Phụ nữ tự chủ kinh tế — với tôi, bài học ấy bắt đầu từ một đống củi năm tôi còn nhỏ. Đây là câu chuyện thật về chữ “tự” tôi muốn gửi những chị em đang chờ ai đó thay đổi để đời mình khá lên.

Hồi còn đi học, có một đống củi to chắn giữa sân nhà tôi.

Tôi nhờ bố chẻ. Bố ậm ừ: “Để tí bố làm cho.” Tôi chờ. Hai giờ chiều, rồi ba giờ, rồi bốn giờ — bố vẫn chưa động vào khúc củi nào, xong bỏ đi mua rượu. Tôi chờ thêm một lần nữa. Kết quả y hệt.

Sau hai lần ấy, tôi hiểu ra một điều mà không ai dạy tôi bằng lời: việc của mình, tự mình giải quyết. Từ đó tôi không nhờ bố việc gì nữa.

Cuối cùng, tôi đã tự chẻ đống củi ấy một cách khó khăn.

Năm đó tôi 12 tuổi. Tôi chỉ nặng đúng 20kg. Gầy đến mức mọi người quanh nhà gọi tôi là “Còi” (mãi đến lúc học xong đại học tôi mới nặng 40kg). Một khúc củi so với một đứa trẻ cỡ đó là quá sức. Tôi chẻ theo cách của riêng mình: bổ dao rựa vào khúc gỗ trước. Rồi dùng búa gõ từ trên xuống cho nó tách dần ra. Chẻ từng chút một, không vội.

Nồi cám 100 lít và những bánh than tự tay đắp

Cũng quãng ấy, tôi tự nấu những nồi cám lợn cỡ 100 lít — loại nồi chuyên luộc bánh chưng. Dóm bếp lò xong, tôi đặt nồi lên. Nước vo gạo đã để dành từ trưa. Rau lợn băm sẵn và gạo cho lên trên. Chờ sôi thì rắc thêm cám gạo, khuấy đều tránh khê.

Rồi tôi múc từng gáo cám nóng ra các chậu to cho nguội bớt. Vừa để bê nồi xuống mà không bị bỏng. Vừa để lúc mang ra chuồng cho lợn ăn nhẹ tay hơn. Việc này nguy hiểm thật: trẻ con cạnh một nồi 100 lít đang sôi thì chỉ cần sơ sểnh là bỏng.

Ngoài củi và cám, tôi còn nhào than bùn đắp tường cho khô để dóm bếp. Ra máng múc từng xô bùn. Xách nước về nhào theo đúng tỷ lệ mẹ dặn. Rồi đắp thành từng bánh than lên tường.

Ban đầu tôi đắp bánh to. Sau mới nhận ra bánh to khó bẻ, dễ vỡ vụn. Tôi tự sửa: nặn bánh nhỏ vừa sức tay mình bẻ. Ở việc nào cũng vậy, tôi quan sát rồi tự cải tiến cho công đoạn sau dễ hơn.

Đống củi ấy chẻ xong từ mấy chục năm trước. Nhưng bài học của nó thì tôi mang theo cả đời, và hôm nay muốn kể cho bạn. Nhất là nếu bạn là phụ nữ và đang phải chờ đợi ai đó thay đổi để cuộc sống của mình khá lên:

Đừng đặt cuộc đời mình vào tay người khác.

Đọc tiếp “Đống củi năm ấy và bài học lớn nhất đời tôi về phụ nữ tự chủ kinh tế”

Bó măng tây năm 2018: chuyện về đơn hàng đầu tiên và 1 triệu đồng tiền mừng tuổi của tôi

măng tây buộc sau xe máy — đơn hàng đầu tiên Phan Duyên bán online năm 2018

Bạn còn nhớ đơn hàng đầu tiên trong đời mình không?

Tôi nhớ. Nhớ đến từng cọng.

Đó là một bó măng tây tươi, bán cho một chị cùng khu, vào năm 2018 — cái năm mà nhà tôi nợ hơn 400 triệu, chồng tôi nằm nhà với cái chân gãy, còn trong ví tôi chỉ còn vài đồng lẻ. 1 triệu thì cất trong tủ quần áo — cũng chẳng phải tiền tiêu: là những tờ 10.000đ mới cứng tôi để dành mừng tuổi Tết.

Chính những tờ tiền mừng tuổi ấy đã thành số vốn đầu tiên của tôi.

Nhiều bạn nhắn hỏi tôi: “Chị ơi, em muốn bán hàng mà mãi không có đơn nào, bắt đầu kiểu gì?” Bài này, tôi xin trả lời bằng chuyện bó măng tây — và những điều tôi làm đúng một cách vô thức năm đó, mà mãi sau này mới hiểu vì sao nó đúng.

Đọc tiếp “Bó măng tây năm 2018: chuyện về đơn hàng đầu tiên và 1 triệu đồng tiền mừng tuổi của tôi”

10 Năm Quản Lý Chất Lượng Và Lá Đơn Xin Nghỉ: Tôi Đã Nghỉ Việc Để Kinh Doanh Như Thế Nào (Và Vì Sao Tôi Chờ Tận 3 Năm)

Phan Duyên chụp ảnh tất niên công ty trong những năm làm quản lý chất lượng

Nghỉ việc để kinh doanh chưa bao giờ là quyết định lãng mạn. Tôi mất 10 năm làm quản lý chất lượng và phát triển sản phẩm ở công ty điện tử và thêm 3 năm “hai vai hai gánh” mới dám đưa lá đơn. Đây là toàn bộ cách tôi chuẩn bị — để bạn không phải đánh cược gia đình mình.

Năm 2021, tôi nộp đơn xin nghỉ việc — kết thúc 10 năm làm tại các công ty điện tử.

Mười năm. Từ cô sinh viên Nông nghiệp mới ra trường đi làm kiểm soát chất lượng, đến nhân viên R&D (nghiên cứu & phát triển sản phẩm) từng hai năm liền được khen thưởng xuất sắc. Một công việc ổn định, lương đều, đồng nghiệp quen, đường đi lối lại thuộc như lòng bàn tay.

Ngày tôi cầm lá đơn, tay tôi không run. Nhưng đó là vì tôi đã chuẩn bị cho lá đơn ấy suốt ba năm.

Nếu bạn đang ngồi ở văn phòng và nung nấu chuyện nghỉ việc để kinh doanh — bài này tôi viết cho bạn. Cả phần “nghỉ thế nào”, lẫn phần ít ai kể: “vì sao đừng nghỉ vội”.

Đọc tiếp “10 Năm Quản Lý Chất Lượng Và Lá Đơn Xin Nghỉ: Tôi Đã Nghỉ Việc Để Kinh Doanh Như Thế Nào (Và Vì Sao Tôi Chờ Tận 3 Năm)”

Mất 180.000đ và chiếc cốc bị thiếu: kinh nghiệm nhập hàng sỉ tôi đổi bằng những ngày ấm ức

hộp cốc thuỷ tinh nhập sỉ bị thiếu hàng — kinh nghiệm nhập hàng sỉ của Phan Duyên

Kinh nghiệm nhập hàng sỉ đắt giá nhất của tôi không đến từ sách vở. Nó đến từ 180.000đ mất oan và một chiếc cốc bị thiếu. Nhờ vậy hôm nay tôi có quy trình kiểm hàng 2 lần ở kho An Khánh.

“Không kiểm tra lại thì chịu.”

Bảy chữ. Cộc lốc. Đó là tất cả những gì tôi nhận được từ chủ kho, sau khi phát hiện đơn hàng đã trả đủ tiền bị thiếu mất một sản phẩm trị giá 180.000 đồng.

180.000 đồng — nghe nhỏ nhỉ? Nhưng năm đó, nó bằng gần nửa ngày lương của tôi. Là mấy chục lượt đăng bài, trả lời khách, gói hàng, đi giao của một người mẹ đang gánh nợ tập bán hàng online.

Hai vợ chồng tôi ấm ức suốt cả ngày hôm ấy. Và chính cục ấm ức đó, về sau, trở thành một trong những viên gạch đầu tiên xây nên kho sỉ của tôi bây giờ.

Nếu bạn sắp đi nhập những lô hàng sỉ đầu tiên, hãy đọc hết bài này. Tôi kể bạn nghe hai lần mất tiền oan của mình — để bạn không phải mất lần nào.

Đọc tiếp “Mất 180.000đ và chiếc cốc bị thiếu: kinh nghiệm nhập hàng sỉ tôi đổi bằng những ngày ấm ức”

Bố chồng tôi và 3 triệu đồng: khởi nghiệp khi gia đình phản đối, tôi đã đi qua thế nào?

Phan Duyên cùng chồng, bố chồng và hai con đi chơi cùng nhau

Khởi nghiệp khi gia đình phản đối — tôi đã đứng đúng ở chỗ ấy: nhà nợ hơn 400 triệu, cả nhà thấp thỏm, chỉ một người lặng lẽ tin tôi. Đây là chuyện thật của tôi và 3 triệu đồng của bố chồng.

Có một câu nói tôi nghe lỏm được mà nhớ đến tận bây giờ.

Bà nội mấy đứa nhỏ tâm sự với bà ngoại: “Em thấy hàng này con nó nhập về nhưng mới bán được vài cái.”

Không phải mắng. Không phải cấm. Chỉ là một câu lo lắng rất thật của hai người mẹ — mà nghe xong, tôi đứng sau cánh cửa, thấy tay mình run.

Vì lúc đó nhà tôi đang nợ hơn 400 triệu. Vì lúc đó tôi vừa liều nhập mấy món hàng đầu tiên. Và vì lúc đó, chính tôi cũng chưa dám chắc mình đúng.

Nếu bạn đang muốn bắt đầu bán hàng mà người thân can ngăn, bài này tôi viết cho bạn. Không phải để dạy bạn cãi lại gia đình. Mà để kể bạn nghe chuyện nhà tôi — và một tờ 3 triệu đồng đã thay đổi mọi thứ.

Đọc tiếp “Bố chồng tôi và 3 triệu đồng: khởi nghiệp khi gia đình phản đối, tôi đã đi qua thế nào?”

Bắt đầu nhập sỉ gia dụng: 4 bước cho người mới

Không cần kinh nghiệm. Không cần vốn lớn. Chỉ cần bạn thật sự muốn bắt đầu.

Rất nhiều chị em nhắn tôi cùng một câu: “Chị ơi, em muốn làm mà không biết bắt đầu từ đâu.” Bài này tôi viết cho đúng người đó — người đang đứng ở vạch xuất phát, vừa muốn đi vừa sợ.

Tôi sẽ không vẽ ra chuyện màu hồng. Tôi chỉ chỉ cho bạn con đường ngắn nhất để thử, với rủi ro nhỏ nhất có thể.

Đọc tiếp “Bắt đầu nhập sỉ gia dụng: 4 bước cho người mới”

Nhập hàng gì bán được quanh năm cho người mới sợ ế

“Chị ơi, em muốn buôn mà không biết chọn hàng gì — lỡ ế thì sao?”

Câu này tuần nào tôi cũng nghe. Và tôi hiểu nỗi sợ đó lắm, vì tôi từng ôm hàng ế thật, từng mất tiền thật vì chọn sai.

Nếu bạn đang đứng trước câu hỏi “nên bắt đầu bằng hàng gì”, tôi mong bạn đọc hết bài này. Nó không cho bạn một danh sách thần kỳ, nhưng cho bạn một cách nghĩ để bớt sợ, và bớt sai.

Đọc tiếp “Nhập hàng gì bán được quanh năm cho người mới sợ ế”