Mấy năm trước, tôi quyết định bước vào nghề buôn gia dụng vào đúng lúc chẳng ai nghĩ tôi làm nổi.
Hai đứa con còn nhỏ — một bạn ba tuổi, một bạn mới bốn tháng. Chồng tôi vừa trải qua một ca mổ chân, đang trong những ngày hồi phục. Trên đầu là món nợ hơn bốn trăm triệu. Nhìn vào, đúng là một người phụ nữ “chẳng làm được gì” ngoài việc trông con.
Nhưng tôi đã chọn khác. Và nếu bạn cũng đang ôm con nhỏ mà trong lòng vẫn nhen một ý muốn bắt đầu, tôi mong bạn đọc hết bài này.
Khởi nghiệp khi con nhỏ, chẳng có gì gọi là sẵn sàng
Tôi kể thật để bạn khỏi nghĩ tôi có điều kiện gì hơn bạn.
Chồng tôi đi công tác suốt, ít khi ở nhà. Trước đó anh còn bị tai nạn gãy chân, phải mổ, gần một năm mới đi lại làm lụng bình thường được. Đến lúc tôi bắt đầu buôn gia dụng, con thứ hai mới mấy tháng, chồng vẫn đi làm xa biền biệt — nghĩa là hai đứa con và gần như mọi việc trong nhà, một tay tôi lo.
Nợ thì chồng chất, nhà cửa còn chưa đâu vào đâu. Nếu ngồi liệt kê lý do để hoãn, tôi có thừa — lý do nào cũng chính đáng.
Xung quanh không mấy ai tin tôi làm được. Nói thật, có lúc chính tôi cũng không tin mình. Cái tiếng “con nhỏ thế này thì làm được gì” không phải ai gieo vào, nó ở sẵn trong đầu tôi.
Điều một người khởi nghiệp khi con nhỏ sợ hơn cả thất bại
Nhưng tôi ngồi tính hai kiểu rủi ro, và chính phép tính đó đẩy tôi bước đi.
Nếu làm mà thất bại, tôi mất một khoản vốn nhỏ ban đầu. Xót, nhưng gượng lại được.
Còn nếu không làm gì cả? Thì năm sau, ba năm sau, mười năm sau, tôi vẫn y nguyên chỗ này. Vẫn thấp thỏm vì tiền, vẫn trông chờ, vẫn nhìn con mà thấy mình chưa lo được gì hơn.
Cái rủi ro thứ hai đó mới làm tôi sợ. Mất tiền thì kiếm lại được, chứ mất mấy năm đời người thì không.
Quyết định không hoàn hảo, nhưng vẫn là một quyết định
Thế là tôi bắt đầu. Không có kế hoạch hoàn hảo. Không đợi một thời điểm lý tưởng — vì tôi hiểu ra: thời điểm lý tưởng không bao giờ tự đến, nó chỉ xuất hiện khi mình quyết định tạo ra nó.
Tôi không chờ hết nợ mới làm. Không chờ con lớn mới làm. Không chờ chồng khỏe hẳn mới làm. Tôi vừa làm vừa lo, vừa làm vừa học, tranh thủ từng lúc con ngủ.
Năm đầu khởi nghiệp khi con nhỏ khó hơn tôi tưởng
Tôi không tô hồng. Năm đầu chật vật thật sự.
Có tháng nhập hàng về bán không chạy, tôi vừa trông con vừa ngồi nhắn tin, gọi điện cả ngày. Có lúc mệt đến mức muốn buông. Nhưng có một điều tôi giữ được, và tôi nghĩ nó tạo nên khác biệt: mỗi khi bí, tôi không hỏi “có nên tiếp tục không?”, mà hỏi “mình cần thay đổi cái gì?”.
Chỉ đổi một câu hỏi thôi, mà nó giữ tôi ở lại trên đường.
Ba điều tôi học được trong năm đầu
Nhìn lại, năm đầu dạy tôi ba điều mà đến giờ tôi vẫn dùng:
- Nhập hàng phải hỏi nhu cầu của khách trước, đừng nhập theo cảm tính của mình.
- Một khách quen quay lại quý hơn nhiều khách mới ghé một lần.
- Không cần bán thật nhiều thứ, cần bán tốt vài thứ.
Nghe đơn giản, nhưng mỗi điều tôi đều trả bằng một cú vấp mới thấm.
Điều duy nhất tôi hối hận
Đến giờ, khi công việc đã đỡ chật vật hơn, tôi có một điều hối hận. Không phải hối hận vì đã bắt đầu trong lúc khó khăn. Mà hối hận vì đã không bắt đầu sớm hơn.
Bao nhiêu lâu tôi ngồi đợi một lúc “sẵn sàng” mà lẽ ra tôi đã có thể bước đi. Cái giá của việc chờ đợi, hoá ra đắt hơn cái giá của việc thử.
Tôi không hứa với bạn rằng cứ bắt đầu là sẽ thành công — điều đó tuỳ hoàn cảnh, sức lực và cả may rủi của mỗi người, không ai nói trước được. Nhưng tôi chắc một điều: người còn chưa dám bắt đầu thì chẳng bao giờ biết mình làm được tới đâu.
Nếu bạn cũng đang khởi nghiệp khi con nhỏ mà chần chừ
Nếu bạn đang ôm con nhỏ, muốn bắt đầu mà cứ chần chừ vì thấy mình chưa đủ — chưa đủ vốn, chưa đủ giỏi, chưa đủ rảnh — thì tôi viết cuốn sách này cho bạn.
Tôi kể lại cả hành trình của mình, từ ngày gánh nợ đến ngày tự chủ được đồng tiền của mình — sợ cái gì, vấp ở đâu, đứng dậy thế nào.
Không phải để hứa hẹn gì. Chỉ để bạn thấy: một người mẹ bình thường, ôm con nhỏ và hoàn cảnh ngổn ngang như tôi đã bắt đầu được, thì bạn cũng bắt đầu được.
Đọc thêm:
Về tác giả
Tôi là Phan Duyên, tôi kinh doanh với mô hình: Có đơn mới lấy hàng. Suốt 5 năm qua, tôi đã đồng hành giúp đỡ hơn 400 chị em khởi nghiệp bán hàng với 0 nhiều vốn, 0 kinh nghiệm và 0 phải ôm hàng. Đọc hành trình đầy đủ tại bài Phan Duyên là ai.