Bạn đang ở chương 1. Người bạn ngưỡng mộ đang ở chương 10.
Bạn nhìn đơn hàng của họ về đều đặn, nhìn kho hàng, nhìn nụ cười tự tin. Rồi nhìn lại mình. Trống trơn.
Muốn khởi nghiệp từ con số 0, mà bạn đã mở ứng dụng bán hàng ra rồi tắt đi bao nhiêu lần rồi? Mở ra, gõ vài chữ, xoá. Tắt đi.
Không phải bạn lười. Là bạn đang sợ.
Cái bóp nghẹt bạn có tên: ảo giác so sánh — bạn đem bản thảo còn dang dở của mình đặt cạnh bản đã đóng khung của người ta.
8 năm trước, tôi chính là người đó. Tay tôi cũng run trên nút Đăng bài.
Tôi không hứa đọc xong bài này bạn có tiền — không ai hứa được. Tôi chỉ kể con đường tôi đã đi.
Khởi nghiệp từ con số 0: điều bạn thật sự muốn
Thật ra bạn không muốn “làm giàu”. Hai chữ ấy lớn lao quá. Bạn muốn thứ nhỏ hơn, thật hơn.
Muốn tháng này thêm vài triệu, để khỏi cân nhắc mãi khi con đòi hộp sữa đắt hơn một chút. Muốn đồng tiền do tay mình làm ra, không phải ngửa tay xin. Muốn vừa trông con vừa làm việc, không phải chọn một trong hai.
Đó không phải tham vọng, đó là mong muốn rất người. Và khởi nghiệp từ con số 0, với một mô hình đúng, nó vừa tầm tay hơn bạn tưởng. Điểm B của bạn không xa — nó chỉ đang bị che bởi năm nỗi sợ.
5 nỗi sợ giữ chân người khởi nghiệp từ con số 0
Tôi biết bạn sợ gì. Vì tôi từng sợ đúng năm thứ này.
Sợ nhập hàng về rồi ế, chôn số vốn dành dụm từng chút một. Sợ người quen nhìn mình bằng ánh mắt coi nhẹ, rằng giờ lại đi bán hàng trên mạng — nỗi sợ này tôi đã kể riêng trong bài vượt qua sĩ diện để bán hàng. Sợ không biết bán gì, kiếm khách ở đâu. Sợ mình không đủ giỏi. Và sợ bị nguồn hàng lừa.
Không phải bạn lười. Là bạn sợ.
Riêng nỗi sợ cuối rất có lý: trước khi bỏ đồng nào, hãy tự kiểm chứng nguồn hàng — hỏi người đã lấy, xem hàng thật, thử đơn nhỏ. Đừng tin quảng cáo suông.
Nhưng đứng sau cả năm cái sợ ấy là một kẻ lớn hơn.
Ảo giác so sánh: kẻ thù thật của người mới bắt đầu
Kẻ đó là ảo giác so sánh. Nó bắt bạn đem cái quá trình đang dang dở của mình đặt cạnh cái thành phẩm đã đánh bóng, đã lên khung của người khác.
Bạn thấy đơn hàng của họ, không thấy những đêm họ mất ngủ. Và nó dập tắt bạn ngay ở chương một. Đau nhất: đa số người không thất bại vì làm sai. Họ bỏ cuộc quá sớm — chưa kịp sai đã tự nghỉ.
Để tôi kể chương một thật của tôi. Không đánh bóng.
Cuối năm 2017, chồng tôi tai nạn, gãy chân. Nợ dồn lại hơn 400 triệu — tiền bố mẹ, ông bà cho vay. Sau này tôi trả hết, nhưng lúc đó nó là cả quả núi đè lên ngực.
Đầu năm 2018, tôi mở ví ra, chỉ còn vài đồng lẻ. Cả gia tài khi ấy là 1 triệu tiền mừng tuổi — mấy tờ mười nghìn còn mới cứng — tôi cất kỹ trong tủ, không dám tiêu.
Tôi ngồi đó, con thơ bên cạnh, ngón tay ngập ngừng mãi trên nút Đăng bài. Bấm hay không? Người ta thấy thì sao?
Lúc ấy tôi cũng so sánh, nhìn các chị bán hàng giỏi mà chỉ biết trầm trồ. Nhưng sau này tôi mới hiểu: nhìn người ta, mình chỉ biết khen người ta giỏi, chứ đâu biết hành trình gian khổ của họ thế nào. Cái chương 10 tôi ngưỡng mộ, được xây từ một chương 1 cũng run rẩy y như tôi.
Tấm bản đồ khởi nghiệp từ con số 0 không cần ôm hàng
Điều tôi ước có sớm hơn là một người đi trước chỉ đường. Giờ người đó là tôi. Tôi đã đi từ điểm A — nợ hơn 400 triệu, ví vài đồng lẻ — đến điểm B là tự chủ được đồng tiền của mình.
Bí kíp là mô hình bán sỉ không cần ôm hàng. Tôi gói cả con đường ấy vào ebook “Con Đường Từ Nợ 400 Triệu Đến Ngày Tự Chủ” — như một tấm bản đồ. Bốn bước:
- Chọn đúng một sản phẩm để bắt đầu. Chỉ một. Không ôm kho.
- Khách chốt rồi mới lấy hàng. Không bỏ vốn trước, không chôn tiền vào hàng nằm im, rủi ro ế gần như bằng không.
- Chọn nơi có hỗ trợ đổi trả và giao hàng, để lỡ khách đổi ý, hàng lỗi, bạn không một mình gánh.
- Bán cho người quen sẵn có trước — bạn bè, hàng xóm, hội phụ huynh — rồi mở rộng dần.
Tôi nói thật: tôi không hứa bạn sẽ có thu nhập bao nhiêu. Kết quả tuỳ nỗ lực và hoàn cảnh mỗi người. Tôi chỉ đưa tấm bản đồ. Đường vẫn phải bạn đi.
Từ bó măng tây đến kho gia dụng: đường tôi đã đi
Để bạn thấy chương một vấp váp là bình thường, tôi kể tiếp đường tôi đã đi.
Năm 2017, tôi bắt đầu bằng bó măng tây — bố người bạn thân trồng măng, tôi lấy về bán. Lúc này con đầu đã lớn, không phải bế nhiều nữa. Nhưng măng tươi dễ hỏng, để một hai ngày là héo, bán chậm là lỗ. Năm 2019 sinh con thứ hai, nghề hàng tươi càng thêm vất vả, tôi chuyển sang gia dụng — thứ để được lâu. Vừa cho con bú vừa đăng bài, nhặt từng đồng lời có khi vài chục nghìn một đơn. Không mượt mà. Chỉ là ngày qua ngày, đơn nhỏ nối đơn nhỏ. Đến 2021 đủ vững, tôi nghỉ hẳn công ty, vận hành kho sỉ An Khánh toàn thời gian.
Thật ra tôi bán hàng từ hồi lớp 6, phụ mẹ bán rau ngoài chợ — tính ra 25 năm cạnh nghề bán hàng, 8 năm gắn với gia dụng.
Cái chương một lóng ngóng của bạn, ai cũng từng đi qua. Kể cả tôi.
Khởi nghiệp từ con số 0, tôi nhận lại điều này
Tôi kể lại chặng đường này trong một video ngắn:
Kết quả tôi nhận lại rất khiêm nhường. Tôi đã đồng hành cùng hơn 400 khách hàng: không vốn, không kinh nghiệm, không ôm hàng. Tôi có hơn 5.400 người bạn trên Facebook. Và khoảng 435 khách thân thiết vẫn nhắn tin, vẫn mua, vẫn tin tôi qua nhiều năm.
Chỉ vậy thôi. Không phép màu nào. Tôi không giỏi hơn ai — thật ra nhiều người giỏi hơn tôi. Tôi chỉ khác họ đúng một điểm: tôi không bỏ cuộc ở chương một.
Cái ngày tay run trên nút Đăng bài, cuối cùng tôi vẫn bấm. Rồi bấm tiếp. Ngày này qua ngày khác. Chỉ có thế.
Tôi làm được, bạn cũng khởi nghiệp từ con số 0 được
Một bài học từ 8 năm này: đừng đem chương 1 của bạn ra so với chương 10 của người ta. Hai cái đó không cùng một mặt bằng để so.
Có một cách nhìn giúp tôi nhẹ lòng suốt những năm qua: so với người đứng cao hơn, mình thấy còn phải cố gắng nhiều; so với người ở dưới, mình thấy vẫn đang hạnh phúc hơn rất nhiều người. Nhìn lên để có động lực, nhìn xuống để biết ơn. Chứ không nhìn ngang để dằn vặt mình.
Tôi không cần bạn hoá “nữ cường”, không cần bạn xem ai là kẻ thù. Bạn chỉ cần lật được trang của chính mình.
Tôi xin nói thẳng một điều: nếu bạn cứ so sánh thêm một năm nữa — thì một năm sau, chương 1 của bạn vẫn nằm im. Thời gian đó, người ta không so sánh. Người ta đăng bài.
Tôi làm được từ con số âm. Bạn đang ở con số 0, còn lợi thế hơn tôi ngày đó. Bạn cũng khởi nghiệp từ con số 0 được.
Câu hỏi thường gặp
Khởi nghiệp từ con số 0 cần bao nhiêu vốn?
Ít hơn bạn nghĩ, nếu chọn mô hình không phải ôm hàng. Ngày bắt đầu, cả gia tài tôi dám bỏ ra chỉ là 1 triệu tiền mừng tuổi cất trong tủ. Bí quyết không nằm ở số vốn to, mà ở cách làm: chốt được khách rồi mới lấy hàng, nên gần như không phải chôn tiền vào kho. Tôi không hứa bạn cần đúng bao nhiêu hay lời bao nhiêu — điều đó tuỳ sản phẩm và hoàn cảnh của bạn. Nhưng bắt đầu nhỏ để không mất nhiều thì luôn làm được.
Bán hàng không cần ôm hàng là như thế nào?
Là bạn không nhập cả lô hàng về xếp đầy nhà rồi mới đi tìm khách. Ngược lại: bạn giới thiệu sản phẩm, khách chốt đơn, lúc đó mới lấy hàng từ kho sỉ giao đi. Vốn không bị chôn, rủi ro hàng ế gần như bằng không. Đây chính là cách hơn 400 chị em đã khởi nghiệp cùng tôi mà không phải gánh nỗi sợ tồn kho.
Về tác giả: Tôi là Phan Duyên — chủ kho sỉ gia dụng An Khánh (Bắc Giang), người đồng hành khởi nghiệp cùng chị em phụ nữ. Tôi lớn lên bên gánh rau của mẹ ở Bắc Giang, làm 10 năm quản lý chất lượng và phát triển sản phẩm tại các công ty điện tử, khởi nghiệp online năm 2018 khi nhà đang gánh nợ hơn 400 triệu. Đến nay đã có hơn 400 chị em khởi nghiệp cùng tôi: không vốn lớn, không kinh nghiệm, không phải ôm hàng. Đọc hành trình đầy đủ tại bài Phan Duyên là ai.
—
Nếu bạn đang đứng ở chương 1 và tay còn run trên nút Đăng bài, tôi tặng bạn tấm bản đồ tôi ước mình có sớm hơn — ebook MIỄN PHÍ “Con Đường Từ Nợ 400 Triệu Đến Ngày Tự Chủ”. Tải về đọc trước, rồi hẵng quyết định bước tiếp. 🌱
Ebook này chia sẻ con đường tôi đã đi, không phải lời hứa về thu nhập — kết quả của bạn sẽ tuỳ vào nỗ lực và hoàn cảnh riêng của bạn. Nhưng bước đầu tiên, thì lúc nào cũng là của bạn. 💛
Cấu trúc kể chuyện theo Phạm Thành Long (7 thành phần).